Analiza wskazuje, że użytkownicy często nie potrafią odróżnić czystej wody mineralnej od innych produktów płynnych opartych na bazie wodnej, co prowadzi do błędnych wyborów. Problemy z czytelnością etykiet oraz niejasne hasła marketingowe utrudniają konsumentom zrozumienie składu produktów.
Problemy z czytelnością etykiet i szybkość decyzji
Wybór konkretnego napoju do koszyka często trwa zaledwie kilka sekund, bez głębszej analizy jego właściwości. Według badania ARC Rynek i Opinia, przeprowadzonego na zlecenie Euroconsumers Polska wśród 1024 dorosłych, 42% badanych poświęca na obejrzenie nowego produktu lub napoju w zmienionym opakowaniu nie więcej niż 10 sekund. Ponad połowa respondentów nie sprawdza regularnie tyłu etykiety, przy czym 22,1% robi to rzadko lub nigdy, a 30,4% tylko czasami.
Aż 35,5% badanych ma trudności ze zrozumieniem składu, natomiast 34,9% wskazuje na zbyt małą czcionkę. Dodatkowo 23,3% respondentów deklaruje brak jasnej informacji o zawartości cukru, co jest istotne, gdyż właśnie tych danych szukało 43,5% ankietowanych. Robert Warmbier, Country Lead Euroconsumers Polska, podkreśla, że choć producenci spełniają wymogi prawa unijnego, realizacja minimalnych standardów, np. w zakresie wielkości czcionki, nie zawsze przekłada się na jakość komunikacji.

Mylne pierwsze wrażenie i marketingowe hasła
Konsumenci często mylą naturalną wodę mineralną z napojami na bazie wody zawierającymi cukier. Choć 69,7% badanych prawidłowo identyfikuje wodę niegazowaną bez dodatków, granica między nią a produktami wzbogaconymi pozostaje niejasna. Przykładowo 34,3% respondentów uznaje wodę witaminową za równie zdrową jak naturalna woda mineralna, a 17,4% uważa, że tak samo zdrowa jest woda smakowa bez cukru.
Popularne hasła marketingowe, takie jak „zero”, „bez cukru” czy „bez dodatku cukru”, pozostają niejasne dla 42,2% respondentów, którzy błędnie rozumieją ten komunikat lub nie wiedzą dokładnie, co oznacza. Mimo to 22,7% badanych wciąż kojarzy te produkty ze zdrowszym produktem. Produkty oznaczone sloganami marketingowymi typu „zero” czy „bez dodatku cukru” mogą nadal dostarczać kalorii i słodkiego smaku, zawierając naturalne cukry owocowe lub sztuczne słodziki, takie jak aspartam.
Wpływ na nawyki żywieniowe i kwestie podatkowe
Zjawisko błędnego pierwszego wrażenia jest szczególnie widoczne w gospodarstwach domowych z dziećmi. Rodzice częściej niż średnia ogółu badanych (o 6,4 pkt proc.) odkrywają mniej korzystny skład, a o 5,3 pkt proc. częściej orientują się dopiero po zakupie, że wybrali produkt z innej kategorii. Robert Warmbier podkreśla, że to rodzice poprzez codzienne wybory kształtują nawyki żywieniowe swoich dzieci, dlatego projektowanie opakowań nie powinno przeszkadzać w rozpoznaniu faktycznego składu produktu.
Różnice w klasyfikacji poszczególnych rodzajów napojów mają znaczenie nie tylko dla konsumentów, ale również w sferze podatkowej. Ponad 41,8% ankietowanych nie zdaje sobie sprawy z faktu, że różne produkty w kategorii napojów mogą być obciążone odmiennymi stawkami podatku VAT. W aktualnym systemie woda źródlana oraz mineralna w butelkach jest opodatkowana w wysokości 23%, w przeciwieństwie do niektórych produktów zawierających minimum 20% soku, które podlegają stawce 5%. Gdy uczestnicy zapoznali się z tymi informacjami, 71,8% z nich wyraziło sprzeciw wobec nakładania wyższego podatku na czystą wodę w porównaniu do napojów z dodatkiem soku.
Autorzy raportu apelują o lepszą kontrolę oznakowania i bardziej czytelne etykiety. Wskazują na potrzebę edukacji konsumenckiej oraz ponownego przyjrzenia się zasadom VAT pod kątem zdrowia publicznego. Kluczowe jest, aby etykiety pomagały konsumentom świadomie wybierać produkty bez konieczności zgadywania ich zawartości.
Źródło: Euroconsumers Polska
Fot. Towfiqu Barbhuiya / Freepik



