Instytut Medycyny Pracy im. prof. J. Nofera wskazuje, że zaburzenia neuropoznawcze mogą być identyfikowane podczas badań profilaktycznych. Wczesne wykrywanie tych zmian pozwala zapewnić bezpieczeństwo w pracy i umożliwić dostosowanie stanowisk do pracownika.
Wykrywanie zaburzeń podczas badań profilaktycznych
Łagodne zaburzenia funkcji poznawczych często wiążą się z wiekiem, jednak mogą one również sygnalizować początek procesów demencyjnych. U osób młodszych takie objawy mogą wynikać z czynników genetycznych, powikłań chorób przewlekłych, takich jak niekontrolowana cukrzyca czy zaburzenia tarczycy, a także z przebytych urazów czaszkowo-mózgowych.
Szczególna uwaga powinna być poświęcona stanowiskom wymagającym wysokiej sprawności poznawczej, takim jak praca pod presją czasu, obsługa maszyn, pojazdów, broni palnej, praca na wysokościach oraz w ruchu ulicznym. Choć obecne przepisy prawa nie nakładają bezpośrednich obowiązków w tym zakresie, w przypadku podejrzenia zaburzeń u pracowników można wykonać testy przesiewowe.
Narzędzia diagnostyczne i ich interpretacja
Do wczesnego wykrywania zaburzeń można wykorzystać Test Rysowania Zegara (TRZ). Wersja Sunderlanda, rekomendowana przez Polskie Towarzystwo Alzheimerowskie, ocenia orientację wzrokowo-przestrzenną, praksję konstrukcyjną i myślenie abstrakcyjne. Kolejnym narzędziem jest krótka ocena stanu psychicznego (MMSE), rekomendowana przez Grupę Ekspertów Rozpoznawania Otępienia Sekcji Psychogeriatrii i Choroby Alzheimera Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego.
Test MMSE sprawdza m.in. pamięć świeżą, uwagę, funkcje językowe oraz orientację w czasie i miejscu. Interpretując wyniki, należy uwzględnić poziom wykształcenia pacjenta, ponieważ wynik uznany za referencyjny dla osoby z niższym wykształceniem może wskazywać na potrzebę pogłębienia diagnostyki u osób z wyższym wykształceniem.
Profilaktyka i dostosowanie stanowiska pracy
Profilaktyka pierwotna opiera się na edukacji dotyczącej prozdrowotnego stylu życia. W przypadku wysunięcia podejrzenia zaburzeń neuropoznawczych pacjent powinien zostać skierowany do lekarza podstawowej opieki zdrowotnej i/lub opieki specjalistycznej (psychologicznej, psychiatrycznej, neurologicznej) celem wykrycia przyczyny i wdrożenia odpowiedniego postępowania terapeutycznego. Pacjent-pracownik powinien otrzymać pisemne zalecenia.
Pracownik może kontynuować pracę na dotychczasowym stanowisku, jeśli zaburzenia nie obniżają bezpieczeństwa jego i otoczenia, a narażenie zawodowe nie pogarsza jego stanu zdrowia. Ocena jakości wykonywanej pracy pozostaje w gestii pracodawcy i nie jest tożsama z wydaniem orzeczenia o przeciwwskazaniach zdrowotnych. Lekarz medycyny pracy współpracuje z pracodawcą, doradzając w zakresie dostosowania stanowiska pracy do potrzeb pracownika.
Ważne miejsce w poprawie jakości pracy zajmują jasne instrukcje, wsparcie techniczne, aktywny mentoring oraz bezpośrednie dostosowanie stanowiska do możliwości pracownika. Instytut Medycyny Pracy im. prof. J. Nofera zaprasza do skorzystania z bezpłatnych konsultacji ekspertów w zakresie zdrowia i aktywności zawodowej pracowników w różnym wieku. Zapisy można dokonać pod adresem: https://pracanazdrowie.pl/konsultacje/
Źródło: Instytut Medycyny Pracy im. prof. dr med. Jerzego Nofera / PAP MediaRoom
Fot. sonnnnnic / Freepik



